FIU-IND એ ધન ધોઈ રોકથામ અધિનિયમ (PMLA) હેઠળ આ નોટિસો આપી છે અને આ એકમોને તેમના વેબસાઇટ્સ / એપ્સને ભારતમાં જાહેર ઍક્સેસમાંથી દૂર કરવા માટે પગલાં લેવા કહ્યું છે।
આ કાર્યવાહી એવા પ્લેટફોર્મ્સ સામે છે જે જરૂરી રજીસ્ટ્રેશન અને AML/KYC અનુરૂપતા વગર કામ કરતા હતા।
મીડિયા અહેવાલો મુજબ BingX, LBank, CEX.IO, Huione અને અન્ય અનેક એક્સચેન્જોના નામો સામે આવ્યા છે।
આ પગલું એ ભારત સરકારના સતત પ્રયાસોનો ભાગ છે, જેનો હેતુ વિદેશી ક્રિપ્ટો પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા થતી ગેરકાયદેસર નાણાંની હેરફેરને રોકવો અને સ્થાનિક AML/CFT નિયમોને કડક રીતે લાગુ કરવો છે।
🔑 મુખ્ય મુદ્દા
- FIU-IND એ 25 વિદેશી VDA સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને PMLA (2002) ની કલમ 13 હેઠળ નોટિસ જારી કરી છે। (પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો)
- મંત્રાલય/નિયામકે તેમના એપ્સ અને URLsને ભારતમાં બ્લોક/દૂર કરવા માટે તકનિકી બ્લોકિંગ / ટેકડાઉન દિશાનિર્દેશો આપ્યા છે। (TechCrunch)
- મીડિયા અહેવાલોમાં કેટલાક એક્સચેન્જોનાં નામ જાહેર થયા છે: BingX, LBank, CEX.IO, Huione, CoinW, ProBit Global, BTCC, AscendEX, Zoomex, Poloniex — નામ અહેવાલ પ્રમાણે બદલાય શકે છે।
- આ કાર્યવાહી FIU/MeitY દ્વારા છેલ્લા વર્ષોમાં કરવામાં આવેલા રજીસ્ટ્રેશન અને AML અનુરૂપતા ફરજિયાત બનાવવા માટેના પ્રયત્નોની આગળની કડી છે।
- 25માંથી 14 એક્સચેન્જો પાસે મળીને 9 અબજ ડોલરથી વધુ સંપત્તિ છે, અને છેલ્લા 24 કલાકમાં તેમણે લગભગ 20 અબજ ડોલરનો ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ નોંધાવ્યો છે। (CoinMarketCap ડેટા)
📉 સંભવિત પ્રતિષ્ઠા / વ્યાપારિક અસર
- બજાર પ્રતિક્રિયા / વપરાશકર્તા ચિંતા: ભારતીય રોકાણકારો તાત્કાલિક ફંડ ઉપાડવા અથવા વિકલ્પિક પ્લેટફોર્મ્સ શોધવા દોડી શકે છે; સોશિયલ મીડિયામાં ભય અને અફવા ફેલાઈ શકે છે।
- ઍક્સેસમાં અવરોધ: URL/એપ બ્લોક થવાથી દૃશ્યતા ઘટશે અને વપરાશકર્તાઓ VPN અથવા P2P ચેનલનો સહારો લઈ શકે છે, જે અનુરૂપતા જોખમ વધારશે।
- નિયામક સંકેત: અન્ય વિદેશી પ્લેટફોર્મ્સ માટે કડક સંદેશ — “રજીસ્ટર કરો અને અનુરૂપતા રાખો, નહીં તો પગલાંનો સામનો કરો।”
- અનુરૂપ એક્સચેન્જો માટે તક: FIU-IND સાથે પહેલેથી જ રજીસ્ટર થયેલી અથવા મજબૂત KYC/AML ફ્રેમવર્ક ધરાવતી એક્સચેન્જો પોતાને વધુ સુરક્ષિત વિકલ્પ તરીકે સ્થાપિત કરી શકે છે।
🇮🇳 ભારતમાં ક્રિપ્ટો અંગેની હાલની સ્થિતિ
વિત્ત મંત્રાલય મુજબ, અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 50 ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જોએ FIU સાથે રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું છે, જેમાં Binance, Coinbase, KuCoin અને OKX જેવા મોટા નામો સામેલ છે।
OKX એ ગયા વર્ષે ભારતીય બજાર છોડ્યું હતું, જ્યારે Binance, Coinbase અને KuCoin એ છેલ્લા મહિનાઓમાં FIU રજીસ્ટ્રેશન પૂર્ણ કર્યું છે અને હવે ફરીથી ભારતમાં કામગીરી શરૂ કરી છે।
- Binance એ ઑગસ્ટ 2024માં ભારતમાં ફરી પ્રવેશ કર્યો।
- Coinbase એ આ વર્ષે ભારતીય વપરાશકર્તાઓ માટે “અર્લી–ઍક્સેસ પ્રોગ્રામ” શરૂ કર્યો છે, જોકે તેની સર્વિસ હજી સંપૂર્ણ રીતે શરૂ નથી થઈ।
❓ જોખમ નિયંત્રણ / સામાન્ય પ્રશ્નો (FAQ)
પ્ર: શું મારા ફંડ બ્લોક થશે?
ઉ: URLs અથવા એપ્સ બ્લોક થવાથી ફક્ત ઍક્સેસ અટકાય છે — વપરાશકર્તાના ફંડ તરત જ જપ્ત થતા નથી। વપરાશકર્તાઓએ અધિકૃત ઉપાડ પ્રક્રિયા અપનાવવી જોઈએ અને પોતાના એક્સચેન્જના સત્તાવાર સપોર્ટ ચેનલ સાથે સંપર્ક કરવો જોઈએ। (TechCrunch)
પ્ર: કયા એક્સચેન્જોના નામ જાહેર થયા છે?
ઉ: નીચે કેટલાક નામો આપેલા છે; સંપૂર્ણ યાદી માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર PIB રિલીઝ જુઓ।
| Huione | CEX.IO | PrimeXBT | Poloniex | Probit Global | AscendEx |
| BC.game | LBank | BTCC | BitMex | BTSE | Phemex |
| Paxful | Youhodler | Coinex | Bitrue | HIT BTC | ZooMex |
| Changelly | BingX | Remitano | LCX | LocalCoinSwap | CoinCola |
| CoinW |
📚 મુખ્ય કીવર્ડ્સ
FIU-IND, ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જ, ઑફશોર એક્સચેન્જ, એન્ટી-મની લોન્ડરિંગ, AML અનુરૂપતા, PMLA, ભારત, ફાઇનાન્સિયલ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ, વર્ચ્યુઅલ ડિજિટલ એસેટ્સ, VDA સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ, ગેર-અનુરૂપતા, URL બ્લોકિંગ, નિયમનકારી કાર્યવાહી, ક્રિપ્ટોકરન્સી નિયમન, વપરાશકર્તા સુરક્ષા, KYC, CFT, ડિજિટલ એસેટ્સ, ક્રિપ્ટો ક્રેકડાઉન, નાણાકીય નિયમન, અનુરૂપતા અમલ, ભારતના ક્રિપ્ટો કાયદા, એક્સચેન્જ રજીસ્ટ્રેશન, બ્લોકચેઇન, ક્રિપ્ટો ઉદ્યોગ, ફિનટેક નિયમન, સરકારી નોટિસ, એક્સચેન્જ પ્રતિબંધ, ક્રિપ્ટો વપરાશકર્તા, રોકાણકાર જાગૃતિ
⚠️ અસ્વીકરણ: ઉપર વ્યક્ત કરાયેલા વિચારો માત્ર વ્યક્તિગત અભિપ્રાયો છે। કોઈપણ રોકાણનો નિર્ણય લેતા પહેલાં કૃપા કરીને પ્રમાણિત નાણાકીય અથવા ક્રિપ્ટો સલાહકારની સલાહ લો।
✍️ નોંધ: જો તમે ક્રિપ્ટો રોકાણ અંગે માર્ગદર્શન ઇચ્છો છો, તો મારી સાથે ફક્ત WhatsApp પર સંપર્ક કરો।
✍️ લેખક: અમિતાભ એ. કે. ભટનાગર